در ایران و جهان تعداد بسیار زیادی از قراردادهای پیمانکاری با ارقام نجومی اجرا یا
در حال اجرا است.
جهتگیری کلی قراردادهای پیمانکاری متمرکز بر «تعهدات پیمانکار » بوده و در
اجرا نیز توجه غالب بر اجرای تعهدات و تکالیف توسط پیمانکار است.
اگرچه یک قرارداد، توافق دو جانبه با حقوق و تعهدات متقابل برای طرفین قرارداد
است، ولی غالباً حقوق قراردادی پیمانکار در قبال کارفرما و حتی آ گاهی کافی از این
حقوق تحت تأثیر فضای عرفی حاکم بر روابط بین کارفرما و پیمانکار قرار گرفته و در
بسیاری از موارد موجب تضییع حقوق پیمانکار علیرغم صراحت قراردادی میگردد.
شفافیت در تنظیم مسئولیتهای کارفرما در قرارداد، نه تنها به نفع پیمانکار
است، بلکه برای اجرای به موقع و کامل موضوع قرارداد که هدف اصلی کارفرما است،
و پیشگیری از بروز اختلاف که موجب اخلال در اجرای کار یا حتی توقف و نیمهتمام
ماندن پروژه میگردد، بسیار حائز اهمیت است.
آشنایی به این تکالیف کارفرما نه تنها برای پیمانکار لازم و مفید است، بلکه برای
تیم کارفرما بهمنظور پرهیز از انحراف از قرارداد و به حاشیه رفتن آن با هدف اجرای به
موقع و دقیق آن نیز لازم گردیده است.
در این کتاب تلاش شده است با رویکرد کاربردی و شرایط و رویههای قراردادی
متعارف و در حال اجرا در پروژههای داخل ایران و بینالمللی، تکالیف و تعهدات
کارفرما در قراردادهای خدماتی و پیمانکاری تبیین و تشریح گردد.
6 تعهدات کارفرما در قراردادهای پیمانکاری داخلی و بین المللی
در این کتاب مجموعه اسناد قراردادی زیر ابلاغی سازمان برنامه و بودجه مبنا و
مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
موافقتنامه، شرایط عمومی، شرایط خصوصی و پیوست های پیمان های EPC
برای کارهای صنعتی
)ابلاغ طی بخشنامه شماره 370309 / 1403 مورخ 28 / 7/ 1403 رئیس سازمان
برنامه و بودجه(
که برای کلیه پیمان هایی که تأمین مالی تمام یا بخشی از آن ها از محل وجوه
عمومی باشد، به صورت «لازم الاجرا » ابلاغ گردیده است. )که در این کتاب به اختصار
«قرارداد همسان سازمان برنامه » نامیده و ارجاع می گردد.
این مجموعه اسناد قراردادی، به استناد بخشنامه زیر وزیر نفت، می بایست در
صنعت نفت نیز مورد استفاده قرار گیرد.
}طراحی و مهندسی، تأمین مصالح و تجهیزات، ساختمان و نصب ) EPC ( برای
کارهای صنعتی{
که وزیر نفت طی نامه شماره 588 - 2- 20 مورخ 3/ 9/ 1403 به کلیه شرکت ها و
واحدهای زیرمجموعه وزارت نفت ابلاغ کرد.
در این بخشنامه تصریح شده است:
}تمامی شرکت های اصلی و فرعی و تابعه وزارت نفت موظفند شرایط عمومی
اسناد ابلاغی را بدو اعمال هرگونه حذف، تغییر یا اصلاح در فرآیند های ارجاع کار
و انعقاد پیمان، به کار گیرند. و صرفاً در مواردی که در متن شرایط عمومی به شرایط
خصوصی و پیوست های ارجاع شده باشد، متون فنی خاص هر طرح و پروژه را به
نحوی در شرایط خصوصی و پیوست ها منعکس نمایند که مغایرتی با مفاد موافقتنامه
و یا شرایط عمومی پیمان های مذکور ایجاد نشود.
در بخش دوم کتاب نیز چند نمونه از بند های قراردادهای بین المللی پیمانکاری
ناظر بر تعهدات کارفرما درج شده است.
هد ق 7 م م
صرفنظر از اینکه بخش اعظم کارفرمایان، اعم از بخش دولتی و عمومی ملزم به
رعایت قراردادهای همسان و چارچوبهای آن هستند، چارچوب این قراردادهای
همسان که حاصل سالیان طولانی تجارب اجرای پروژههای متعدد با مبالغ بالا در
کشور بوده و تا حد زیادی چکشکاری شده )البته کماکان به برخی اصلاحات
نیاز داشته که در این کتاب به آن اشاره شده است( این دو قرارداد همسان، الگوی
مناسبی برای تدوین قرارداد بین سایر اشخاص هستند.